پای مصنوعی زیر زانو چگونه ساخته میشود؟
وقتی قطع عضو در ناحیهی زیر زانو اتفاق میافتد، مهمترین هدف توانبخشی، بازگرداندن توان راه رفتن طبیعی است.
با استفاده از فناوریهای نوین و مواد سبک و مقاوم، امروز میتوان پای مصنوعی زیر زانو را بهگونهای طراحی کرد
که حرکت، تعادل و حس طبیعی گامبرداری تا حد زیادی بازسازی شود.
در این مقاله از سایبرطب (CyberTeb.ir)،
مرحلهبهمرحله روند ساخت پای مصنوعی زیر زانو را بررسی میکنیم،
از قالبگیری و انتخاب قطعات گرفته تا تنظیم و آموزش راه رفتن.
۱. پای مصنوعی زیر زانو چیست؟
پای مصنوعی زیر زانو (Transtibial Prosthesis) برای افرادی ساخته میشود
که قطع عضو آنها در قسمت ساق پا (بین زانو و مچ) انجام شده است.
در این نوع پروتز، زانو سالم باقی میماند؛
بنابراین کنترل حرکتی و تعادل بسیار بهتر از پروتزهای بالای زانو است.
📍 هدف از ساخت پروتز زیر زانو، بازگرداندن استقلال حرکتی و جلوگیری از عوارضی مانند آتروفی عضلات یا تغییر فرم بدن است.
۲. اجزای اصلی پای مصنوعی زیر زانو
این نوع پروتز از چند بخش کلیدی تشکیل شده است که هر کدام نقش خاصی در عملکرد دارند 👇
-
سوکت (Socket):
بخش اصلی و دقیق پروتز که مستقیماً روی اندام باقیمانده قرار میگیرد. -
لاینر سیلیکونی (Silicone Liner):
پوشش نرم بین پوست و سوکت که از زخم یا اصطکاک جلوگیری میکند. -
سیستم اتصال (Suspension):
برای اتصال محکم پروتز به پا (شامل پین، ساکشن یا سیلین). -
پایلون (Pylon):
میلهای سبک و مقاوم برای انتقال نیرو از سوکت به پنجه. -
پنجه کربنی (Carbon Foot):
بخش انتهایی که نقش پا را در راه رفتن بر عهده دارد و انرژی گام را بازمیگرداند.
📍 در مدلهای مدرن، از پنجههای دینامیک فیبرکربن استفاده میشود تا حرکت کاملاً طبیعی شود.
۳. مراحل ساخت پای مصنوعی زیر زانو
فرآیند ساخت پروتز در سایبرطب یک مسیر دقیق، علمی و شخصیسازیشده است.
🔹 مرحله ۱: ارزیابی اولیه
در نخستین جلسه، متخصص ارتوتیست–پروتزیست وضعیت اندام بیمار را از نظر:
-
طول و شکل باقیمانده پا
-
وضعیت بافت نرم و جای زخم
-
دامنه حرکتی مفصل زانو
-
وزن و قد
-
سطح فعالیت روزانه (K-Level)
بررسی میکند.
📍 نتیجهی این ارزیابی مشخص میکند چه نوع لاینر، سوکت و پنجهای مناسب بیمار است.
🔹 مرحله ۲: قالبگیری دقیق
در این مرحله از اندام باقیمانده قالب گرفته میشود.
در سایبرطب، قالبگیری با اسکنر سهبعدی (3D Scanner) انجام میشود تا دقت میلیمتری حاصل شود.
مزیت روش دیجیتال نسبت به قالب گچی سنتی:
-
عدم تماس مستقیم با زخم
-
سرعت بالا
-
قابلیت اصلاح فرم در نرمافزار
-
تولید سوکت دقیقتر و راحتتر
🔹 مرحله ۳: طراحی و ساخت سوکت
سوکت مهمترین بخش پروتز است چون مستقیم روی پوست قرار میگیرد.
در سایبرطب، سوکت با نرمافزار طراحی سهبعدی ساخته و با فیبرکربن یا رزین اپوکسی تولید میشود.
📍 ویژگیهای سوکت سایبرطب:
-
سبک و مقاوم
-
فیت دقیق با فرم پا
-
قابل تهویه و ضدحساسیت
-
طراحی ویژه برای سیستم پین یا ساکشن
در ابتدا یک سوکت آزمایشی (Test Socket) ساخته میشود تا بیمار آن را امتحان کند.
پس از اطمینان از راحتی و فشار متعادل، سوکت نهایی ساخته میشود.
🔹 مرحله ۴: انتخاب سیستم اتصال (Suspension System)
سه سیستم اتصال اصلی در پروتزهای زیر زانو استفاده میشود:
| نوع سیستم | توضیح | ویژگی |
|---|---|---|
| پین (Shuttle Lock) | لاینر دارای پین انتهایی که در سوکت قفل میشود | ایمنی بالا، استفاده آسان |
| ساکشن (Suction) | با ایجاد خلا بین لاینر و سوکت | اتصال نرم و بدون صدا |
| سیلین (Seal-In) | دارای حلقههای سیلیکونی در لاینر | بیشترین ثبات و راحتی |
📍 سایبرطب بر اساس نوع پوست، تعریق و سبک زندگی بیمار بهترین سیستم را پیشنهاد میدهد.
🔹 مرحله ۵: انتخاب پنجه مناسب
پنجه بخش کلیدی در انتقال نیرو و تعادل است.
| نوع پنجه | ویژگی | مناسب برای |
|---|---|---|
| پنجه ساده (Solid Ankle) | بدون حرکت، سبک و اقتصادی | بیماران مسن یا فعالیت کم |
| پنجه دینامیک (Dynamic) | بازگشت انرژی در هر گام | بیماران با فعالیت متوسط |
| پنجه کربنی (Carbon Foot) | سبک، مقاوم و بسیار طبیعی | بیماران فعال یا ورزشکار |
📍 پنجههای برندهای Ottobock (آلمان)، Ossur (آمریکا) و CyberTeb
در سایبرطب متناسب با سطح فعالیت بیمار نصب میشوند.
🔹 مرحله ۶: مونتاژ و تنظیم (Alignment)
در این مرحله، سوکت، پایلون و پنجه بهصورت موقت مونتاژ میشوند
و بیمار برای اولینبار با پای مصنوعی جدید میایستد.
متخصص با ابزار دیجیتال، زاویهها و ارتفاع را دقیق تنظیم میکند تا:
-
مرکز ثقل بدن متعادل شود،
-
زانو خم و راست طبیعی داشته باشد،
-
و گامها بدون انحراف برداشته شوند.
📍 در سایبرطب از سیستم تراز لیزری برای تنظیم دقیق استفاده میشود.
🔹 مرحله ۷: تست و آموزش راه رفتن
بیمار باید یاد بگیرد با پروتز جدیدش هماهنگ شود.
این بخش شامل تمرینهای کنترل وزن، گامبرداری، بالا و پایین رفتن از رمپ و پله است.
📍 در سایبرطب، آموزش راه رفتن زیر نظر فیزیوتراپیستهای متخصص انجام میشود
تا حرکات بدن کاملاً طبیعی و ایمن شود.
۴. مزایای پای مصنوعی زیر زانو
پروتزهای زیر زانو نسبت به مدلهای بالای زانو مزایای چشمگیری دارند:
-
✅ حرکت طبیعیتر: حفظ مفصل زانو باعث گامبرداری طبیعیتر میشود.
-
✅ مصرف انرژی کمتر: بیمار ۲۰ تا ۳۰٪ کمتر از مدل بالای زانو انرژی مصرف میکند.
-
✅ تعادل بهتر: بهدلیل وجود مفصل زانو و طول طبیعی پا.
-
✅ وزن کمتر: ساختار سادهتر و سبکتر دارد.
-
✅ دوره عادت کوتاهتر: بیمار سریعتر به استفاده از آن عادت میکند.
📍 این مزایا باعث میشود بیماران زیر زانو زودتر از سایر گروهها به فعالیت روزمره بازگردند.
۵. فناوریهای نوین در ساخت پای مصنوعی زیر زانو
پروتزهای مدرن در سایبرطب از فناوریهای روز دنیا بهره میبرند:
-
لاینرهای سیلین سیلیکونی Ossur و Ottobock
برای اتصال بدون پین و راحتی طولانیمدت. -
پنجههای کربنی انرژیبرگشتی (Energy Return Foot)
برای بازگشت نیرو و نرمی در حرکت. -
سوکتهای سبک فیبرکربنی با تهویهی هوشمند.
-
آداپتورهای چرخان (Rotating Adapters)
برای حرکت آسان در حالت نشسته یا هنگام چرخش بدن.
📍 ترکیب این فناوریها باعث میشود پروتز نهتنها عملکردی، بلکه ارگونومیک و انسانی باشد.
۶. هزینه ساخت پای مصنوعی زیر زانو
هزینه ساخت پروتز زیر زانو بسته به قطعات و برند متفاوت است:
| نوع قطعه | برند | قیمت تقریبی (تومان) |
|---|---|---|
| سوکت فیبرکربن | CyberTeb | 20 تا 30 میلیون |
| لاینر سیلیکونی | Ossur / Ottobock | 30 تا 60 میلیون |
| پنجه دینامیک | CyberTeb | 20 تا 30 میلیون |
| پنجه کربنی حرفهای | Ottobock / Ossur | 50 تا 150 میلیون |
| مونتاژ و تنظیم تخصصی | – | 10تا 15 میلیون |
📍 مجموع هزینه بسته به مدل بین 70 تا 200میلیون تومان متغیر است.
سایبرطب طرحهای پرداخت اقساطی و تخفیف بیماران خاص را ارائه میدهد.
جهت استعلام قیمت با ما تماس بگیرید .
09354005000
۷. نگهداری و سرویس پروتز زیر زانو
برای افزایش عمر مفید و عملکرد بهینه:
-
لاینر را روزانه با صابون ملایم بشویید.
-
از قرار دادن پروتز در گرمای زیاد خودداری کنید.
-
هر شش ماه برای بررسی و تنظیم مراجعه کنید.
-
در صورت صدای غیرعادی یا لق شدن، استفاده را متوقف و با مرکز تماس بگیرید.
📍 سایبرطب تمام خدمات تنظیم و سرویس دورهای را برای بیماران خود رایگان انجام میدهد.
۸. مدت زمان ساخت و تحویل در سایبرطب
در شرایط عادی، کل فرایند ساخت و نصب پای مصنوعی زیر زانو
در 15 تا 20 روز کاری انجام میشود.
در مواردی که سوکت یا پنجه خاص سفارش داده شود، زمان تحویل تا 25 روز افزایش مییابد.
📍 سایبرطب با استفاده از سیستم CAD/CAM سرعت ساخت را تا ۳۰٪ افزایش داده است.
۹. بازتوانی پس از نصب پروتز
توانبخشی، مکمل ساخت پروتز است.
در سایبرطب، جلسات بازتوانی شامل:
-
تمرین تقویت عضلات پا و ران
-
آموزش راه رفتن صحیح
-
تمرین حفظ تعادل
-
و بازگشت تدریجی به فعالیتهای شغلی و ورزشی
📍 هدف نهایی این جلسات، بازگرداندن استقلال حرکتی و اعتمادبهنفس بیمار است.
جمعبندی
پای مصنوعی زیر زانو یکی از مؤثرترین و راحتترین روشهای بازتوانی حرکتی است.
این نوع پروتز با طراحی دقیق سوکت، لاینر نرم، پنجه کربنی و سیستم ساکشن ایمن،
حرکت طبیعی، تعادل و راحتی را به بیمار بازمیگرداند.
در سایبرطب، تمامی مراحل ساخت — از اسکن سهبعدی تا آموزش راه رفتن —
توسط تیم متخصص و با بهرهگیری از قطعات برندهای جهانی Ottobock و Ossur انجام میشود.
برای دریافت مشاوره رایگان در مورد ساخت پای مصنوعی زیر زانو،
به وبسایت CyberTeb.ir مراجعه کنید
یا با کارشناسان سایبرطب تماس بگیرید تا بهترین گزینه را برای نیاز خود بیابید.