مقایسه 3 نوع لاینر مورد استفاده در پای مصنوعی

در سیستم‌های پروتزی، یکی از مؤلفه‌های حیاتی برای راحتی، عملکرد و رضایت کاربر، سیستم تعلیق (suspension system) است؛ یعنی روشی که پروتز را به اندام باقیمانده متصل نگه می‌دارد.
انتخاب سیستم تعلیق مناسب می‌تواند تحرک، پایداری، کاهش لغزش (pistoning) داخل سوکت و تجربه کلی کاربر را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد.

مقاله‌ی مورد بحث با هدف مقایسه‌ی سه نوع سیستم تعلیق در کاربران قطع عضو ترانستیبیال (زیر زانو) طراحی شده است:

1. لاینر فوم پلی‌اتیلن (Polyethylene Foam Liner)

2. لاینر سیلیکونی با قفل شاتل (Silicone Liner with Shuttle Lock)

3. لاینر سیلیکونی Seal-In (Seal-In Liner)

محققان فرض کردند که کاربران لاینر Seal-In رضایت بیشتری خواهند داشت نسبت به دو گزینه‌ی دیگر.

برای این کار، پرسشنامه‌ای مبتنی بر Prosthetic Evaluation Questionnaire (PEQ) بین کاربران توزیع کردند و شاخص‌های رضایت و مشکلات گزارش‌شده را مقایسه نمودند.

طراحی مطالعه و روش‌ها

• شرکت‌کنندگان: افراد مبتلا به قطع عضو ترانستیبیال یک‌طرفه، که به مدت حداقل یک سال از پروتز استفاده کرده‌اند. تعداد افراد پاسخ‌دهنده ۲۴۳ نفر بود. ResearchGate+2ResearchGate+2

• داده‌ها: جمع‌آوری اطلاعات دموگرافیک (سن، وزن، قد، مدت استفاده از پروتز) و سطح فعالیت کاربر (طبق طبقه‌بندی K-level) ResearchGate+1

• پرسشنامه: شامل سؤالات مربوط به رضایت کلی، راحتی در پوشیدن / درآوردن، راه رفتن روی سطوح ناهموار، پله‌ها، ظاهر، مشکلاتی مانند تعرق، زخم، لغزش داخل سوکت (pistoning) و غیره ResearchGate+2ResearchGate+2

• تحلیل آماری: مقایسه میانگین نمرات رضایت و مشکلات بین سه گروه برای ارزیابی تفاوت‌ها

نتایج اصلی: رضایت و مشکلات گزارش‌شده

رضایت کاربران

• نمره کلی رضایت:

  • لاینر فوم پلی‌اتیلن: میانگین ~ 63.14 از 100 ResearchGate+1

  • لاینر سیلیکونی با قفل شاتل: ~ 75.94 ResearchGate+1

  • لاینر Seal-In: ~ 83.10 ResearchGate+2ResearchGate+2

  بنابراین، کاربران لاینر Seal-In به‌طور معناداری رضایت بیشتری داشتند. ResearchGate+2ResearchGate+2

• در اکثر زیرشاخص‌ها (پوشیدن/درآوردن، راه رفتن، استفاده روی سطوح ناهموار، ظاهر، نشستن و غیره)، گروه Seal-In عملکرد برتری داشت. ResearchGate+2ResearchGate+2

مشکلات گزارش‌شده

محققان به چند مشکل مهم بین سه سیستم پرداختند:

• پیشروی (Pistoning): یعنی حرکت عمودی اندام درون سوکت
  لاینر فوم پلی‌اتیلن بیشترین مقدار pistoning را داشت، در حالی که Seal-In کمترین میزان را نشان داد. Össur+3ResearchGate+3ResearchGate+3
  در مطالعه‌ای دیگر، بررسی پستیونیگ در سوکت به‌صورت استاتیک نشان داد که برای Seal-In X5 میزان پستیونیگ تا ۷۱٪ کمتر از لاینر Dermo است. Össur+1

• تعریق (Sweating): کاربران لاینر سیلیکونی با قفل شاتل بیشترین شکایت از تعریق را گزارش دادند. ResearchGate+2ResearchGate+2

• پوشیدن / درآوردن (Donning / Doffing): لاینر Seal-In در این زمینه مشکل بیشتری داشت؛ کاربران گزارش دادند پوشیدن و درآوردن آن به‌خصوص در ابتدا دشوارتر است. ResearchGate+2ResearchGate+2

• دوام و نگهداری: لاینر فوم پلی‌اتیلن کمترین زمان نگهداری را داشت (یعنی نیاز کمتر به تعمیر یا تعویض)؛ لاینر سیلیکونی با قفل شاتل بیشترین زمان نگهداری را داشت. ResearchGate+1

• زخم پوستی، تحریک و ناراحتی پوست: گروه Seal-In کمتر این مشکلات را گزارش کردند نسبت به دو گروه دیگر. ResearchGate+1

مقایسه تفصیلی میان سه سیستم

برای روشن‌تر شدن تفاوت‌ها، در این بخش مقایسه‌ی نقاط قوت و ضعف هر سیستم را مرور می‌کنیم:

در جمع‌بندی، لاینر Seal-In از نظر عملکرد کلی (پایداری، کم کردن پستیونیگ، رضایت کاربران) برتری دارد. اما نقطه ضعف آن دسترسی به پوشیدن / درآوردن در برخی شرایط است و نیاز به دقت در طراحی سوکت و مهارت کارشناس دارد.

نکات تکمیلی و منابع مرتبط

• مقاله «Comparative Study between Dermo, Pelite, and Seal-In X5» نتایج مشابهی در مورد برتری لاینر Dermo نسبت به Pelite و تفاوت‌ها با Seal-In گزارش کرده است. PMC

• مقاله‌های مروری و مطالعات مرتبط نشان می‌دهند که ترکیب مصالح لاینر (سیلیکون، ژل، الاستومر) و طراحی سوکت نقش مهمی در کارایی سیستم تعلیق دارند. ScienceDirect

• در مقاله‌ای دیگر، تأثیر قفل و خلأ در کاهش پستیونیگ بین سوکت‌ها مقایسه شده است. Rehabilitation Research and Development+1

نکات عملی برای انتخاب سیستم تعلیق در کلینیک پروتز

چند نکته که می‌توان بر اساس این مطالعه و تجربه‌های بالینی به کار گرفت:

1. اگر هدف شما حداقل لغزش و پایداری بالا است، لاینر Seal-In گزینه‌ای عالی است.

2. اگر راحتی پوشیدن و درآوردن برای شما مهم‌تر است، لاینر شاتل ممکن است گزینه متعادل‌تری باشد.

3. در مواردی که طراحی سوکت یا وضعیت پوست محدودیت دارد، لاینر فوم پلی‌اتیلن ممکن است ساده‌تر و عملی‌تر باشد.

4. هرگز انتخاب سیستم تعلیق را جدا از طراحی سوکت و شرایط اندام باقیمانده انجام ندهید.

5. کلینیک‌هایی که امکان تست سیستم‌های مختلف را داشته باشند (شاتل، Seal-In، فوم) می‌توانند انتخاب نهایی را بر اساس تجربه کاربر انجام دهند.